صفحات

۱۳۹۴ اردیبهشت ۵, شنبه

بحران میان آلمان و ترکیه بر سر ارزیابی از کشتار ارامنه

یک روز پس از "نسل‌کشی" خواندن کشتار ارامنه در جریان جنگ جهانی اول توسط رئیس جمهور آلمان، ترکیه واکنش تندی به این اظهارات نشان داد. وزارت خارجه ترکیه گفت، مردم ترکیه سخنان یواخیم گاوک را "نه فراموش می‌کنند و نه می‌بخشند". وزارت امور خارجه ترکیه در بیانیه‌ای که روز شنبه (۲۵ آوریل/ ۵ اردیبهشت) منتشر کرد به اظهارات رئیس جمهور آلمان درباره کشتار ارامنه توسط نیروهای عثمانی در جریان جنگ جهانی اول اعتراض کرد. یواخیم گاوک این کشتار را "نسل‌کشی" خوانده است. وزارت خارجه ترکیه گفت ملت ترکیه سخنان رئیس جمهور آلمان را "نه فراموش می‌کنند و نه خواهند ‌بخشند". این بیانیه می‌گوید، «رئیس جمهور آلمان حق ندارد ملت ترکیه را به جنایتی متهم کند که مرتکب نشده ‌است.» یواخیم گاوک، رئیس جمهور آلمان روز پنجشنبه (۲۳ آوریل/ ۳ اردیبهشت) در مراسمی در کلیسای اعظم برلین قتل عام ۵/ ۱ میلیون ارمنی در جریان جنگ جهانی اول را "نسل‌کشی" توصیف کرد. این نخستین بار بود که رئیس جمهور آلمان حوادث ۱۰۰ پیش در مناطق شرقی در قلمروی امپراتوری عثمانی را "نسل‌کشی" می‌خواند، بدون آن توجه به این که اظهاراتش می‌تواند بر مناسبات آلمان با ترکیه آسیب وارد کند. رئیس جمهور آلمان سرنوشت ارامنه را "نمونه‌ای از تاریخ کشتار جمعی، پاکسازی قومی، تبعید و نسل‌کشی در قرن بیستم" ارزیابی کرد. گاوک گفت، در امپراتوری عثمانی "نمونه‌‌ای از نسل‌کشی" انجام شد که ملت ارمنی قربانی آن بود. به گفته یواخیم گاوک، امپراتوری آلمان نیز به عنوان متحد امپراتوری عثمانی در جنگ جهانی اول در جنایات انجام یافته سهیم است. یک روز پس از سخنان رئيس جمهور آلمان، وزارت خارجه ترکیه گفت یواخیم گاوک مجاز نیست، جنایتی را به ملت ترک منتسب کند که مغایر با فاکت‌های تاریخی و حقوقی هستند. وزارت خارجه ترکیه هشدار داد، اظهارات گاوک، "اثرات منفی بلند مدت" بر روابط آلمان و ترکیه بر جای خواهد گذاشت. موضع پارلمان آلمان روز جمعه پارلمان آلمان نیز موضع مشابه رئیس جمهور این کشور اتخاذ کرد. "نوربرت لامرت" رئيس پارلمان آلمان گفت «آنچه که در میانه جنگ جهانی اول در شرق امپراتوری عثمانی در برابر چشمان جهانیان رخ داده است یک نمونه از نسل‌کشی بود.» دیگر سخنرانان پارلمان آلمان از فراکسیون‌های مختلف نیز در این ارزیابی رئیس پارلمان آلمان شریک بودند. آنگلا مرکل، صدراعظم و فرانک والتر اشتاین‌مایر، وزیر امور خارجه آلمان در این باره اظهارنظر نکردند. سیاست رسمی آلمان با نظرداشت مناسباتشان با ترکیه از بکار بردن عبارت "نسل‌کشی" خودداری کرده است. با این‌حال پارلمان آلمان در نظر دارد پیش از تعطیلات تابستانی بیانیه‌ای را در این زمینه به تصویب برساند. روز گذشته مراسم صدمین سال کشتارارامنه توسط نیروهای عثمانی در جریان جنگ جهانی اول در ایروان پایتخت ارمنستان برگزار شد. در این مراسم فرانسوا اولاند، رئیس جمهور فرانسه، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه و نمایندگانی از ۱۸ کشور دیگر جهان شرکت داشتند. پوتین در این مراسم کشتار ارامنه را "نسل‌کشی" خواند. این اولین بار بود که رئیس جمهور روسیه حوادث جنگ اول جهانی در آناتولی را "نسل‌کشی" می‌خواند. وزارت خارجه ترکیه از اظهارات پوتین در ایروان نیز انتقاد کرد. ترکیه گفت، ما طبقه‌بندی حوادث سال ۱۹۱۵ به عنوان "نسل‌کشی" را رد و آن را محکوم می‌کنیم. پارلمان‌های فرانسه و روسیه کشتار ارامنه را "نسل‌کشی" خوانده‌اند. حدود ۱۸ کشور دیگر نیز مواضع مشابه فرانسه و روسیه دارند. اردوغان، رئیس جمهور ترکیه نیز کشتار ارامنه را "رویدادی غم‌انگیز" خواند و گفت: «در این روز که برای شهروندان ارمنی ما از اهمیت خاصی برخوردار است، من خاطره‌ی همه‌ی ارمنیان ساکن امپراتوری عثمانی را که تحت شرایط جنگ اول جهانی جان باختند، گرامی می‌دارم.»

via RSS